İÇME SUYU ŞARTLANDIRMA VE DEZENFEKSİYON TESİSİ

Organize Sanayi Bölgemizde yıllardır özlemi çekilen içme suyu hizmeti verilmesi projemiz Honaz Belediye Başkanlığı ve İller Bankası’nın katkıları ile gerçekleşmiş bulunmaktadır. Tesisimiz Pınarkent – Honaz yolu arasında 5.km’ye kurulmuş, 25 Ocak 2005 tarihinde açılışı yapılmıştır. İçme Suyu Tesisimiz; Ham Su Kuyuları, Ham Su ve Yumuşak Su Deposu, Hidrofor ve Kompresör Ünitesi, Kum Filtreleri/Ayrıştırıcı ve Yumuşatma Tankları, Artık Klor Kontrollü Dozaj Ünitesi ve PLC Otomasyon Kontrol sistemlerinden oluşmaktadır.  

Honaz Belediye Başkanlığı ve İller Bankası’nın yapmış olduğu protokol ile açılan 2 adet derin kuyudan ham su ihtiyacımız karşılanmaktadır. Kuyular yaklaşık 80L/s kapasiteli olup suyun sertliği 55 °FS’ dedir.

4,5 km uzunluğundaki Ø300’lük içme suyu isale hattının yapımı tamamen Organize Sanayi Bölgesi Müdürlüğümüz imkânları ve teknik kadrosu ile 250.000,- YTL bedelle gerçekleştirilmiştir.

DOSB İçme suyu deposu gömme 2 gözlü toplam 1.000 m³ hacminde İller Bankası tip projesine göre 200.000,- YTL bedelle yaptırılmıştır. 

Organize Sanayi Bölgesi site içi Doğalgaz şebeke inşaatımız ile birlikte 18 km’lik içme suyu şebeke inşaatımız 750.000,- YTL bedelle 30.06.2004 tarihinde tamamlanmıştır.

Mevcut içme suyunun 55° FS’nde olması sebebiyle ve sağlıklı içme suyu hizmeti verilebilmesi amacı ile 450.000,- YTL’ ye gerçekleştirilen bu proje sonucunda Bölgemize 15-18 °FS’nde ve 17 Şubat 2005 Tarih ve 25730 Sayılı İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkındaki Yönetmeliğin EK-2 Tablo A’ya uygun olarak içme suyu verilmesi sağlanmıştır.

HİDROFOR VE KOMPRESÖR ÜNİTESİ

Tesisimizde; sisteme ilk girişte ham suyu yumuşatılmak üzere pompalayan 5 adet Grundfoss hidrofor (60 m³/h adet) ve sisteme hava sağlayan bir adet kompresör bulunmaktadır.

OTOMATİK KUM FİLTRELERİ/SEPERATÖR TANKLARI

Her biri 20 mikron filtrasyon hassasiyetinde, 2.500 L silika içeren, 5.600 L boş hacme sahip AISI 304 paslanmaz kaliteden yapılmış 3 adet kum filtresine, Honaz Belediyesi sınırlarındaki pompamızdan ham su deposuna doldurulan ve klorlanan 55 0FS’deki sert su hidrofor aracılığıyla 4 - 6 bar basınçla kum filtrelerinden geçirilerek tortusu giderilmektedir.
Kum filtreleri ters yıkama işlemi belirlenecek zaman periyodunda yapılır. Ters yıkama işlemi sırasıyla 1 numaraları kum filtresinden başlayarak sırayla yapılır. Ters yıkama işleminde su tanka havayla birlikte verilerek SiO2 içeren çakıl kendi üzerinde dönme hareketiyle temizlenir. Ters yıkama sırasında atılan çamurlu su siklon filtrede çamuru çöktürülerek ham su deposuna geri gönderilir ve bu şekilde ters yıkama ile kaybolan suyun 95%’i geri kazanılmaktadır.

SU YUMUŞATMA TANKLARI

Kum filtrelerinden geçirilen sert su her biri 55 FS0’deki ham sudan iki tazeleme aralığında 300m3 yumuşak su alınabilecek kapasitede, 2.500 L Na-reçinesi bulunduran, 5.600 L hacme sahip 316 L kalite paslanmaz 3 adet yumuşatma tankına sırasıyla yumuşatılarak içme suyu depomuza gönderilmektedir.
Rejenerasyon işlemi için kullanılan tuzlu suyun elde edildiği salamura havuzu 15.000 L hacmindedir. Rejenere işleminde 1L reçine için 160 g tuz sarfiyatı vardır. Bir yumuşatma tankının rejenerasyon için 480 kg tuz harcanmaktadır.
Tesisimizde tüm tanklar TSE belgelidir ve TSE basınçlı kaplar normlarına uygundur. Her biri 60m3/h debiyle çalışan tanklarımızda saatte toplam 180m3 su yumuşatılabilmektedir.

ARTIK KLOR KONTROLLÜ DOZAJ ÜNİTESİ

Klorlama işlemi otomatik dozaj ayarlı klor pompaları ile yapılmaktadır. Canlı organizmaların giderilmesi ve insan sağlığı için yeterli olan 0,3 ppm (750 mV) klor miktarına erişildiğinde dozajlama otomatik olarak durur.  Bu değerin altına düşüldüğünde dozajlama yine otomatik olarak kendiliğinden başlar. Her bir havuzda maksimum 10L/h kapasiteli, digital göstergeli, debi ayarı sinyal girişi ile yapılabilen duvar montajına uygun klor pompaları mevcuttur.

Yumuşatmadan çıkan 0 FS0’deki su otomatik ayarlı klor dozaj pompalarıyla klorlandıktan sonra, filtre ünitesinden çıkan filtre edilmiş ham su oransal karıştırma vanası ile istenilen sertlikte içme suyu elde edilir ve fabrikalarda içme suyu olarak kullanılmak üzere kot farkından faydalanılarak kendi cazibesiyle dağıtılmaktadır.
Sistemin tüm kontrolü PLC Otomasyon sistemi ile yapılmaktadır. Anlık uyarılar, durum kontrolü, ne kadar suyun yumuşatıldığı gibi birçok işlem basamağı PLC cihazından kontrol edilebilmektedir.

İÇME SUYU ŞARTLANDIRMA VE DEZENFEKSİYON ÜNİTESİ’NDE SUYUN YUMUŞATILMASI VE REJENERASYON PRENSİBİ

Suların kimyasal maddelerle yumuşatılması suda bulunan ve suya sertlik veren çözünmüş haldeki bileşiklerin, çözünmeyen bileşikler haline getirilerek sudan mekanik yolla ayrılmasıdır. Tesisimizde su yumuşatma işlemi İyon Değiştirme Yöntemiyle yapılmaktadır. Günümüzde yumuşta işleminde çok değişik yöntemler bulunmasına rağmen hem maliyet hem de işçilik ve zaman açısından en kullanışlı yöntem iyon değiştirme yöntemidir. Sudaki sertliği giderme işleminden sonra sertliğin tamamen giderilip giderilmediği analitik olarak anlaşılması için başlangıç ve son sertlik tayini yapılmaktadır.
İyon değiştiricilerle su yumuşatmada başlıca Ca+2 ve Mg+2 iyonlarının giderilmesi prensiptir. İyon değiştirici maddelerin yüksek değiştirme kapasitesine, sudan etkilenmemesine, rejenerasyon işleminde az maliyet gerektirmesine ve kolay bulunabilir olmasına dikkat edilmelidir.
Kimyasal olarak yumuşatma işlemi aşağıdaki reaksiyonla açıklanabilir:

Na2R       +          CaCO3                          Na2CO3        +              CaR
Reçine             Suda sertliğe                 Sudan sertliğin             Reçinenin son
                       sebep madde                uzaklaştırılması                  hali

Rejenerasyon işlemi, iyon değiştirici reçinenin kapasitesi aşılınca reçineler rejenere edilir. Yani iyon değiştiricinin yumuşatma esnasında giderilmiş olan katyonları reçineye geri kazandırılır. Kullanılan reçinenin katyon cinsine uygun olarak o katyonu içeren tuzun çözeltisiyle reçinenin yıkanması ile rejenerasyon işlemi yapılır. Genellikle maliyet uygunluğu açısından Na+ iyonu içeren reçineler kullanılır ve rejenerasyon işlemi de tuzlu suyla yapılmaktadır. 

 Kimyasal olarak rejenerasyon işlemi aşağıdaki reaksiyonla açıklanabilir:

  CaR       +      2NaCl (aq)                            Na2R           +             CaCl2
                         Tuzlu su                    Reçinenin ilk hali                    Durulamayla 
                                                                                                 ortamdan uzaklaştırılır
 
Suyun istenilen yumuşaklığa getirilmesinden sonra son olarak dezenfeksiyon işlemine geçilir. Dezenfeksiyon, suda bulunabilecek hastalık yapıcı bakterilerin giderilmesi işlemidir. Bir maddenin dezenfeksiyon işleminde kullanılması için, sudaki bütün hastalık yapabilecek mikroorganizmaları giderebilmesi, dezenfeksiyonu sınırlı sürede su içinde gerçekleştirebilmesi, suda zararlı ve zehirli ürünler oluşturmaması, ucuz ve kolay uygulanır olması gerekmektedir.